Με λίγα λόγια
- Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) εκτιμά ότι το 2026 θα καταταχθεί ανάμεσα στις τέσσερις θερμότερες χρονιές που έχουν καταγραφεί ποτέ.
- Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία από τον Ιανουάριο έως τον Σεπτέμβριο ήταν περίπου 1,47°C υψηλότερη από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
- Ένα ισχυρό φαινόμενο El Niño αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τη ζέστη και να αυξήσει τον κίνδυνο ακραίων καιρικών φαινομένων μέσα στο 2027.
Το 2026 οδεύει προς μία ακόμη χρονιά με θερμοκρασίες που προκαλούν ανησυχία. Σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO), η φετινή χρονιά αναμένεται να βρεθεί ανάμεσα στις τέσσερις θερμότερες που έχουν καταγραφεί ποτέ, συνεχίζοντας μια σειρά από διαδοχικά θερμοκρασιακά ρεκόρ.
Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν στις 9 Νοεμβρίου, την πρώτη ημέρα της διάσκεψης για το κλίμα COP31 στην Αττάλεια της Τουρκίας. Η εικόνα που περιγράφουν οι επιστήμονες δεν αφορά μόνο τη θερμοκρασία του αέρα. Οι ωκεανοί αποθηκεύουν ολοένα περισσότερη θερμότητα, η στάθμη της θάλασσας βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και οι πάγοι συνεχίζουν να υποχωρούν.
Τα τέσσερα πιο θερμά χρόνια 2023-2026
Η μέση θερμοκρασία της επιφάνειας της Γης για το διάστημα Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026 ήταν περίπου 1,47°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1850–1900, που χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς πριν από τη μεγάλη βιομηχανική ανάπτυξη. Να σημειώσουμε ότι η μέτρηση βασίζεται σε εννέα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνολα δεδομένων.
Αυτό σημαίνει ότι το 2026 βρίσκεται ήδη σε επίπεδα συγκρίσιμα με τον ετήσιο μέσο όρο του 2023 και του 2025, ενώ παραμένει κάτω από το ρεκόρ του 2024. Μάλιστα, σύμφωνα με τον WMO (World Meteorological Organization), τα τελευταία τέσσερα χρόνια, από το 2023 έως το 2026, αναμένεται να είναι τα τέσσερα θερμότερα που έχουν καταγραφεί.
Ένας από τους παράγοντες που μπορεί να ανεβάσει ακόμη περισσότερο τη θερμοκρασία είναι το El Niño. Πρόκειται για ένα φυσικό κλιματικό φαινόμενο στον Ειρηνικό Ωκεανό, το οποίο επηρεάζει τις θερμοκρασίες και τα καιρικά συστήματα σε πολλές περιοχές του πλανήτη. Έχει αρχίσει να ενισχύεται από τον Αύγουστο και ο WMO εκτιμά ότι μπορεί να φτάσει σε εξαιρετικά ισχυρά επίπεδα μέχρι τον Δεκέμβριο.
Το El Niño δεν δημιουργεί από μόνο του τη μακροχρόνια υπερθέρμανση του πλανήτη. Απελευθερώνει όμως θερμότητα από τον ωκεανό και μπορεί να ανεβάσει προσωρινά τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία κατά περίπου 0,1 έως 0,2°C. Οι επιπτώσεις του αναμένεται να συνεχιστούν και μέσα στο 2027, αυξάνοντας τον κίνδυνο για καύσωνες, ξηρασίες και έντονες βροχοπτώσεις.
Ωκεανοί, πάγοι και ακραία καιρικά φαινόμενα δείχνουν την ίδια εικόνα
Η έκθεση του WMO καταγράφει και άλλες ανησυχητικές εξελίξεις. Η ποσότητα θερμότητας που αποθηκεύεται στους ωκεανούς έφτασε σε νέο ρεκόρ το 2025, ενώ τα πρώτα στοιχεία για το 2026 δείχνουν ότι η ανοδική πορεία συνεχίζεται. Οι ωκεανοί απορροφούν περίπου το 90% της επιπλέον θερμότητας που εγκλωβίζεται στο κλιματικό σύστημα, με συνέπειες για τα θαλάσσια οικοσυστήματα, την ένταση των καταιγίδων και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Η μέση παγκόσμια στάθμη της θάλασσας έφτασε επίσης σε νέο υψηλό το 2026, σύμφωνα πάντα με τις δορυφορικές μετρήσεις. Την ίδια στιγμή, οι παγετώνες έχασαν περισσότερους από 400 δισεκατομμύρια τόνους πάγου μέσα στο 2025. Η απώλεια αυτή αντιστοιχεί περίπου σε ένα χιλιοστό ανόδου της στάθμης της θάλασσας.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές και στην καθημερινότητα μας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στην έκθεση, οι καύσωνες, οι ξηρασίες και οι πυρκαγιές στην Ευρώπη συνδέθηκαν με περισσότερους από 30.000 επιπλέον θανάτους. Στην Ινδία, περίπου 146,5 εκατομμύρια άνθρωποι εκτέθηκαν σε ακραία ζέστη κατά τη διάρκεια καύσωνα τον Απρίλιο του 2026.
Ο WMO από την άλλη επισημαίνει επίσης ότι οι συγκεντρώσεις των αερίων του θερμοκηπίου συνεχίζουν να αυξάνονται. Το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα έφτασε το 2025 περίπου τα 426,8 μέρη ανά εκατομμύριο, αυξημένο κατά 53% σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα του 1750. Η έκθεση που δημοσιεύτηκε αφορά δεδομένα έως τον Σεπτέμβριο του 2026. Επομένως, δεν περιλαμβάνει ακόμη όλες τις πιο πρόσφατες επιπτώσεις της ενίσχυσης του El Niño. Η τελική έκθεση για την κλιματική αλλαγή του 2026 αναμένεται τον Μάρτιο του 2027.
Το μήνυμα όμως των επιστημόνων είναι σαφές: η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον μια μακρινή απειλή. Οι θερμοκρασίες, η κατάσταση των ωκεανών και τα ακραία καιρικά φαινόμενα δείχνουν ότι οι συνέπειές της είναι ήδη εδώ, ενώ το ισχυρό El Niño μπορεί να κάνει τους επόμενους μήνες ακόμη πιο δύσκολους.
