Η ισπανική κυβέρνηση προχώρησε σε μια πρωτοφανή δικαστική κίνηση, δίνοντας εντολή στους εισαγγελείς να ερευνήσουν τις πλατφόρμες Meta (Facebook/Instagram), X (πρώην Twitter) και TikTok. Η κατηγορία είναι βαρύτατη: οι πλατφόρμες αυτές φέρονται να επέτρεψαν τη διακίνηση και την προώθηση σεξουαλικού περιεχομένου που αφορά ανηλίκους, το οποίο έχει παραχθεί μέσω εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης (AI).
Η κίνηση αυτή της Μαδρίτης έρχεται να προστεθεί σε ένα κλίμα γενικευμένης δυσαρέσκειας στην Ευρώπη για τον τρόπο που οι αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί διαχειρίζονται την ασφάλεια των πλέον ευάλωτων χρηστών τους.
Η υπουργός Νεολαίας και Παιδιών της Ισπανίας, Σίρα Ρέγκο, δήλωσε ότι η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι ήταν η εμφάνιση μη συναινετικών σεξουαλικών εικόνων ανηλίκων που παρήχθησαν από το chatbot Grok της πλατφόρμας X. Η Ισπανία δεν περιορίζεται μόνο στην έρευνα, αλλά προωθεί ήδη νομοθεσία που θα καθιστά τους διευθύνοντες συμβούλους των εταιρειών τεχνολογίας προσωπικά υπόλογους για τη ρητορική μίσους και το επιβλαβές περιεχόμενο. Η αυστηροποίηση αυτή του πλαισίου αντικατοπτρίζει τον φόβο ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει γίνει ένα επικίνδυνο όπλο στα χέρια όσων επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν παιδιά ψηφιακά.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη και το νομικό κενό των Big Tech
Το μεγάλο πρόβλημα που αναδεικνύει η ισπανική έρευνα είναι η δυσκολία των αλγορίθμων να εντοπίσουν και να διαγράψουν περιεχόμενο που δεν είναι «πραγματικό» αλλά παράγεται από AI. Οι εταιρείες υποστηρίζουν ότι διαθέτουν συστήματα προστασίας, όμως τα περιστατικά που είδαν το φως της δημοσιότητας στην Ισπανία και τη Βρετανία αποδεικνύουν το αντίθετο. Οι εισαγγελείς θα εξετάσουν αν οι πλατφόρμες παραβίασαν την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία, παραλείποντας να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για την αποτροπή της διάδοσης αυτών των εικόνων, οι οποίες παρά την τεχνητή τους φύση, προκαλούν πραγματική ψυχολογική βλάβη στα θύματα.
Η κατάσταση περιπλέκεται από το γεγονός ότι η Ιρλανδία, όπου πολλές από αυτές τις εταιρείες έχουν την ευρωπαϊκή τους έδρα, έχει επίσης ξεκινήσει έρευνα για το Grok του Elon Musk. Η πίεση προς τους Big Tech δεν είναι πλέον μόνο ηθική αλλά και οικονομική, καθώς η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) προβλέπει εξοντωτικά πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν το 6% του παγκόσμιου τζίρου τους. Ωστόσο, η Ισπανία φαίνεται να θεωρεί ότι τα πρόστιμα δεν αρκούν και επιδιώκει την ποινική δίωξη και τον αυστηρό έλεγχο των εργαλείων AI που παράγουν εικόνες.
Η Ευρωπαϊκή αντεπίθεση και η προστασία της Νέας Γενιάς
Η κίνηση της Ισπανίας αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ευρωπαϊκού «μετώπου» που στοχεύει στον πλήρη έλεγχο της πρόσβασης των ανηλίκων στον ψηφιακό κόσμο. Πολλές χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, παρακολουθούν στενά την ισπανική πρωτοβουλία, εξετάζοντας παρόμοιες νομικές δράσεις. Η ανησυχία για τον εθισμό στα social media και την έκθεση σε βίαιο ή σεξουαλικό περιεχόμενο έχει οδηγήσει σε συζητήσεις για την καθολική απαγόρευση των smartphones στα σχολεία και τον περιορισμό της χρήσης των πλατφορμών κάτω από την ηλικία των 16 ετών.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν οι Big Tech θα συμμορφωθούν με τις νέες απαιτήσεις ή αν θα προτιμήσουν τη ρήξη με τις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές. Με την Ουάσιγκτον να παρακολουθεί στενά και να απειλεί με αντίμετρα, η Ισπανία δείχνει το δρόμο για μια πιο επιθετική πολιτική προστασίας των παιδιών, τονίζοντας ότι η ασφάλεια των ανηλίκων υπερέχει των επιχειρηματικών κερδών και των αλγοριθμικών ελευθεριών. Η έκβαση αυτής της έρευνας θα αποτελέσει δεδικασμένο για το πώς θα ρυθμιστεί η τεχνητή νοημοσύνη σε ολόκληρο τον κόσμο.
