Σε μια κίνηση που θυμίζει επεισόδιο του Black Mirror, η Meta έλαβε πρόσφατα την έγκριση για μια πατέντα που περιγράφει τη δημιουργία ψηφιακών «κλώνων» των χρηστών της. Η τεχνολογία βασίζεται σε Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLMs) τα οποία εκπαιδεύονται στα προσωπικά δεδομένα ενός ατόμου – από τις παλιές του αναρτήσεις και τα σχόλια μέχρι τα προσωπικά μηνύματα και τις αντιδράσεις του. Στόχος είναι το AI να μπορεί να «αντικαταστήσει» τον χρήστη όταν εκείνος κάνει ένα μεγάλο διάλειμμα από τα social media ή, ακόμα πιο μακάβρια, όταν φύγει από τη ζωή.
Πώς λειτουργεί ο ψηφιακός «Διπλότυπος»
Σύμφωνα με τα έγγραφα της πατέντας, η οποία κατατέθηκε το 2023 με επικεφαλής τον CTO της Meta, Andrew Bosworth, το σύστημα αναλύει τα γλωσσικά μοτίβα και τη συμπεριφορά του χρήστη για να δημιουργήσει ένα avatar ικανό για αυτόνομη δράση. Το bot θα μπορεί να απαντά σε Direct Messages (DMs), να σχολιάζει σε φωτογραφίες φίλων και να διατηρεί το engagement του λογαριασμού στα ύψη, ακόμα και αν ο κάτοχός του δεν είναι πλέον ενεργός. Μάλιστα, γίνεται αναφορά ακόμα και σε προσομοίωση φωνητικών ή βιντεοκλήσεων, κάνοντας την ψηφιακή παρουσία του ατόμου σχεδόν αδιάκριτη από την πραγματική.
Η Meta υποστηρίζει στο έγγραφο ότι η απότομη εξαφάνιση ενός χρήστη από την πλατφόρμα επηρεάζει αρνητικά την εμπειρία των ακολούθων του, ειδικά σε περιπτώσεις θανάτου όπου η απουσία είναι μόνιμη. Ένα AI bot θα μπορούσε, θεωρητικά, να προσφέρει παρηγοριά στους οικείους του ή να βοηθήσει στη διατήρηση της ψηφιακής του κληρονομιάς. Ωστόσο, για τους influencers, η τεχνολογία αυτή προτείνεται ως ένα εργαλείο «always-on» που θα κρατά το κοινό τους απασχολημένο όσο εκείνοι κάνουν διακοπές.
Ηθικά διλήμματα και η απάντηση της Meta
Παρά την κατοχύρωση της πατέντας, οι αντιδράσεις από ειδικούς σε θέματα ηθικής και ιδιωτικότητας είναι έντονες. Εγείρονται σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη συγκατάθεση (θα ήθελε κανείς το προφίλ του να συνεχίσει να “ζει” χωρίς τον ίδιο;), το δικαίωμα στη λήθη και την ψυχολογική επιβάρυνση των πενθούντων που αλληλεπιδρούν με μια μηχανή. Η τεχνολογία αυτή, που συχνά αποκαλείται “Grief Tech” ή “Ghost Bots”, κινείται σε μια γκρίζα ζώνη μεταξύ τεχνολογικής προόδου και παραβίασης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Από την πλευρά της, η Meta έσπευσε να διευκρινίσει μέσω εκπροσώπου της στο Business Insider ότι «δεν υπάρχουν σχέδια για την ανάπτυξη ή την εφαρμογή αυτής της τεχνολογίας στο άμεσο μέλλον». Η εταιρεία συνηθίζει να κατοχυρώνει πατέντες για πειραματικές ιδέες που μπορεί να μην δουν ποτέ το φως της δημοσιότητας.
Παρόλα αυτά, η ύπαρξη και μόνο μιας τέτοιας πατέντας δείχνει ότι οι τεχνολογικοί κολοσσοί εξετάζουν σοβαρά πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ ζωής και ψηφιακού θανάτου.
